Categorie archief: Vrouw van een wetenschapper – uit de archieven

In de hemel met Maarten

In 2002 nam Steven mij mee naar de concertreeks Zingende Heren in Vredenburg. We gingen vooral voor Joop Visser, maar uiteindelijk vond ik de andere drie heren uit de serie stuk voor stuk beter dan Joop: Jan Rot, Raymond van het Groenewoudt en vooral: Maarten van Roozendaal. Sinds dat jaar gingen we ieder jaar tenminste een keer naar Maarten – sommige jaren ging ik ook twee keer, als ik een vriendin wist te vinden die ook mee wilde of als hij twee programma’s in een jaar had. Zoals vorig jaar, toen hij in het eerste deel van het seizoen met vrienden in de zalen stond en in het tweede deel alleen optrad.

Het is een bijzondere man, Maarten, met een (volgens mij) prachtige stem en schitterende nummers. Zijn teksten zijn ijzersterk en de beschrijvingen van mensen origineel en goed gevonden. Maar zeker ook heel herkenbaar. De beschrijving van een vakantie in het nummer Judith zie ik bijvoorbeeld zo voor me. De kreet ‘Uit volle borst op weg naar nergens, zonder reden, zonder doel’  zing ik uit volle borst mee. Hij wordt wel vergeleken met Jacques Brel en Tom Waits – maar eigenlijk vind ik dat je hem niet echt met iemand kunt vergelijken; daar doe je hem te kort mee. Stiekem ben ik misschien zelfs wel een beetje verliefd op Maarten – niet tegen Steven vertellen hoor 😉

Vorig weekend was ik in Nederland, vooral vanwege het concert van de Toppers (ik weet het: vreemde combinatie) en Cardcetera. Een tijd geleden las ik dat Maarten op vrijdag  samen met Paul (u weet wel, die van Acda & De Munnik) optrad in Den Bosch – de try-out van het nieuwe programma Heimwee naar de hemel. In dit programma zingen ze liederen van overleden Nederlandse zangers als Robert Long, Frans Halsema en Cornelis Vreeswijk. Die kans kon ik natuurlijk niet voorbij laten gaan; ik was er toch en bestelde dus kaarten!

Samen met Simone toog ik naar Den Bosch, waar we na het bijpraten en eten eenvoudig de weg vonden naar de Verkade Fabriek (leuke locatie trouwens!). Toch spannend, want Simone kende Maarten niet en was ook al geen groot fan van Acda & de Munnik (ik overigens ook niet). En al die dode zangers, daarvan kenden wij er ook een heel aantal op het affiche niet echt. Het was een prachtige avond; wat een mooie nummers hebben die dode zangers! En wat een geweldige combinatie, Maarten & Paul. Dit was nog de try-out, waardoor er ook leuke momenten waren waarop het nog niet helemaal foutloos ging. Dit betekent ook dat vanaf september de officiële tour start en ik zou zeggen: gaat dat zien!

Ik vertrek – of toch niet

Nu we richting te zomervakantie gaan en zo´n 8 maanden hier zijn, is het ook wel eens tijd voor een stukje over de moeilijkere kanten van het in het buitenland leven. Dit is een gevaarlijk stukje dat ik ga schrijven – ik realiseer me dat nu het beeld kan ontstaan dat ik hier een beetje zielig zit te zijn. Laat ik voorop stellen: dat is niet zo. Met alles wat we nu weten, zouden we beiden deze stap zo weer zetten. Het leven hier levert vooral ook heel veel mooie momenten op en als ik in de namiddag op het balkon in de zon zit en naar de berg kijk dan denk ik ´prachtig.´ De reden om dit stukje te schrijven is ook vooral ingegeven om het idee weg te nemen dat dit een lange vakantie is – want dat is net zo min waar als het idee dat het hier niet te harden is. De waarheid ligt ergens in het midden. De pieken zijn hier heel hoog, maar de dalen ook wel wat dieper. En: dit is mijn beleving – de beleving van een andere expat kan heel anders zijn, ook dat realiseer ik me.

Wat zijn dan die lastige kanten? Je weg vinden in een nieuw land, om te beginnen, en de bijbehorende cultuur. De formeelheid en toch ook wel de ouderwetsheid van Oostenrijk vind ik nog altijd lastig om mee om te gaan. Soms verbaast iemand me positief door wel terug te groeten of spontaan een gesprek te beginnen. Soms verbaas ik iemand doordat ik denk dat er iets tegen mij wordt gezegd en dat ik het vast weer niet goed begrepen heb. Zoals de dame gister in de supermarkt, die blijkbaar voor zich uit stond te praten terwijl ik dacht dat ze het tegen mij had… Ze keek heel vreemd toen ik zei ´Entschuldigung, ich spreche nicht so gut Deutsch. Was fragen Sie mir?´ Ze sputterde nog een beetje en draaide zich vervolgens verontwaardigd om. Nu ben ik er inmiddels wel aan gewend en kan ik er om lachen. Een paar maanden geleden zou ik gezegd hebben ´Ze had toch ook kunnen zeggen dat het niet tegen mij was. Stom mens.´

Tijdens een vakantie heeft het wel charme, winkels die dicht zijn tijdens de lunchpauze of op zaterdag maar tot 12u open zijn, nieuwe, onbekende producten in de supermarkt, de andere taal en de uitingen van de cultuur. Maar ons stelt het soms voor lastige problemen. Want waar vind je een goede fietsenmaker, bij voorkeur een die ook op zaterdag gewoon open is zodat je er samen heen kunt? Waarom kun je in de supermarkt geen normale olijfolie kopen? En geen voorgekookte, voorgesneden aardappelschijfjes? Hoe weet je of een fietsmerk betrouwbaar is als geen van de merken je bekend voorkomt? Hoe leg ik de kapster in vredesnaam in het Duits uit welke kleur haar ik wil als ik het zelf niet eens weet? Waarom groet iedereen God hier continu? Sinds wanneer zijn de portokosten verhoogd en hoe kom ik aan bijplak zegels? Kortom: alle dagelijkse zaken waar je op vakantie niet mee te maken hebt, maar waar je wel mee te maken krijgt als je voor langere tijd in een ander land woont. En: bij voorkeur moet je ook nog in het Duits op zoek naar antwoorden en met enige regelmaat door de zure appel heen bijten als ze je in eerste instantie een tikkeltje verbolgen of chagrijnig aankijken.

Uit mijn stukjes blijkt het al wel eens: het missen van je vrienden, van je oude leventje dat heel goed bij je past. Pas als je daaruit weg gaat, merk je eigenlijk wie je allemaal om je heen hebt en hoe alles klopt en op elkaar is afgestemd. Als freelancer werk ik een groot deel van de tijd thuis. Maar in Nederland kon ik dat afwisselen met interim opdrachten op kantoor, waardoor ik toch aansprak had. Verder had ik genoeg collega-freelancers voor een lunch op zijn tijd en vriendinnen met kinderen die een dag in de week thuis waren of vriendinnen met flexibele banen die ook wel tijd hadden voor een koffietje. Die aanspraak heb ik hier nog niet gevonden. Er zijn wel pogingen, maar het vanzelfsprekende is er af. Ook merk ik heel sterk dat de dames die ik hier heb leren kennen toch meer gericht zijn op de baan van hun man en hun eigen plannen en carrières op een lager niveau hebben staan. Dat praat toch anders en is ook niet wat ik gewend ben. Misschien is het modern, maar ik ben toch meer gewend aan vrouwen die binnen de relatie op gelijke voet staan met hun man. Nu weet ik dat er mensen zijn die denken dat dit bij ons ook zo is, dat ik Steven gevolgd ben. In de keuze voor Oostenrijk hebben ze daarin voor een groot deel wel gelijk, maar wij hebben jaren geleden toch echt samen de beslissing genomen om naar het buitenland te gaan. En, misschien nog wel belangrijker, we hebben ook de afspraak dat als het niet meer leuk of interessant is, dat we dan weg of terug gaan. Natuurlijk wel binnen redelijke grenzen 🙂 Ik vind het dus anders praten met deze dames – zeker als ik dan hoor dat de betreffende man ook nog veel weg is of zelf ook nog niet precies weet wat hij nu in Oostenrijk wil buiten skiën.

Maar ook het contact met mensen in Nederland is niet meer zo vanzelfsprekend. Je merkt het aan kleine dingen. Verjaardagen waar je geen uitnodiging voor krijgt; logisch, want de kans dat we kunnen komen is heel klein, maar toch. Verhuizingen waar je niet bij kunt helpen – misschien ook wel relaxt overigens 🙂 Vriendinnen die zwanger zijn, waarvan je de groeiende buik nog niet hebt gezien en waar je niet extra lang en vaak mee kunt afspreken tijdens het zwangerschapsverlof. De voorverkoop van de schouwburg waar je voor het eerst in jaren geen kaarten voor besteld, maar waar ook geen nieuwe schouwburg voor in de plaats komt. De medewerkster van een bedrijf waar je een hele tijd fijn mee hebt samengewerkt en waarvan je op de een na laatste dag een mail krijgt dat ze weggaat – bellen als afscheid is leuk, maar even persoonlijk langs gaan is toch leuker. En hoewel ik trouw probeer mensen te Skypen en te mailen, lukt dat niet altijd. Gelukkig lukt het wel om deze blog bij te houden, waardoor ik het idee heb dat een ieder die het wil weten ook kan weten wat er hier gebeurt. Maar toch, ik realiseer me ook wel dat ik vooral schrijf over de leuke en bijzondere dingen. De dagelijkse dingen zijn in mijn ogen toch wat minder interessant om te vermelden.

Goed, ik stop. Dit stuk is veel langer dan mijn normale stukken, dus de kans dat het einde door een ieder gelezen wordt is vrij klein. Ik herhaal toch nog even waar ik mee begon: we zitten hier niet te verpieteren. Maar voor een ieder die denkt ´ik vertrek ook,´ realiseer je dat er ook andere kanten zitten aan die zonovergoten bestemming, die prachtige besneeuwde bergen of dat pittoreske huisje in de middle of nowhere. Als je daar meer over wil weten, kun je ook het gelijknamige TV-programma bekijken; als ik dat doe dan denk ik toch ´wij doen het zo slecht nog niet.´ Ik heb geschreven – ugh! 🙂

Origineel verschenen op 22 mei 2011 op vrouwvaneenwetenschapper.